หนังสือเดินทางหายในไทยหรือเวียดนาม: ต้องทำอย่างไร

เมื่อลูกค้าคนไทยทำหนังสือเดินทางหายในเวียดนาม เรื่องจะดำเนินไปตามลำดับสี่ขั้น คือแจ้งความกับตำรวจเวียดนาม ขอเอกสารเดินทางฉุกเฉินจากสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงฮานอย หรือสถานกงสุลใหญ่ ณ นครโฮจิมินห์ ขอ Exit Visa จาก ตม. เวียดนาม แล้วจึงบินกลับไทย สถานทูตระบุว่าตั้งแต่ขอใบแจ้งความจนถึงเดินทางกลับไทยอาจใช้อย่างน้อย 3 ถึง 5 วันทำการ และหนังสือเดินทางที่หายยังกระทบเที่ยวบินภายในประเทศกลางทริปด้วย คู่มือนี้เขียนสำหรับเอเจนซีที่ส่งลูกค้าคนไทยไปเวียดนาม มีส่วนสั้น ๆ สำหรับลูกค้าต่างชาติที่ทำหนังสือเดินทางหายในไทย และใช้คู่กับคู่มือกฎการเข้าประเทศปี 2026ของเราได้ นี่เป็นคำแนะนำเชิงปฏิบัติ ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย จึงควรยืนยันรายละเอียดกับสถานทูตทุกครั้ง

วันแรก: เริ่มสามเรื่องพร้อมกัน

ทั้งสามเรื่องควรเริ่มพร้อมกันในวันแรก เรื่องแรกคือการแจ้งความ ใบแจ้งความต้องออกโดยตำรวจเวียดนามในพื้นที่ที่ทำหาย และอาจใช้เวลา 1 ถึง 3 วันทำการ เพราะตำรวจต้องตรวจข้อมูลบุคคลและการเดินทางเข้าเวียดนาม ใบนี้ต้องใช้ทั้งที่สถานทูตและที่ ตม. เวียดนาม ถ้าเริ่มช้า ขั้นตอนอื่นก็ช้าตามไปด้วย เรื่องที่สองคือการติดต่อสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงฮานอย เลขที่ 26 ถนน Phan Boi Chau หรือสถานกงสุลใหญ่ ณ นครโฮจิมินห์ เลขที่ 77 ถนน Tran Quoc Thao ซึ่งเป็นผู้ออกเอกสารเดินทางฉุกเฉินและกำหนดเอกสารที่ต้องใช้ เรื่องที่สามคือการแจ้งผู้ให้บริการภาคพื้นดิน เพื่อให้เรื่องที่เกี่ยวข้อง เช่น การไปให้ถูกสถานีตำรวจ การแปลภาษา และการปรับกำหนดการที่เหลือ เริ่มไปพร้อมกันได้

เอกสารเดินทางฉุกเฉินและหนังสือรับรอง

สถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่จะออกเอกสารให้สองฉบับ คือเอกสารเดินทางฉุกเฉิน และหนังสือรับรองจากสถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ เอกสารที่ลูกค้าต้องนำไปคือใบแจ้งความที่ออกโดยตำรวจเวียดนาม สำเนาหนังสือเดินทางเล่มที่หาย บัตรประจำตัวประชาชน และสำเนาการจองเที่ยวบินหรือวันที่จะเดินทางออกจากเวียดนาม เรื่องค่าธรรมเนียม รูปถ่าย และเวลาออกเอกสารของสถานทูตเอง ให้สอบถามกับสถานทูตโดยตรง

เอกสารนี้ใช้เพื่อเดินทางกลับไทย คำถามที่พบบ่อยของกระทรวงการต่างประเทศระบุว่า หนังสือสำคัญประจำตัว (CI) ใช้ได้เพื่อเดินทางกลับประเทศไทยเท่านั้น และหมดอายุเมื่อเดินทางถึงไทย ลูกค้าจึงเดินทางต่อไปประเทศอื่นด้วยเอกสารนี้ไม่ได้ ถ้าทริปมีช่วงต่อไปกัมพูชาหรือประเทศอื่น ช่วงนั้นต้องยกเลิกหรือเลื่อนออกไป หน่วยงานไทยที่ออกเอกสารนี้ในเวียดนามอยู่ที่ฮานอยและนครโฮจิมินห์ ลูกค้าที่ทำหนังสือเดินทางหายในเมืองชายทะเลหรือบนเกาะจึงอาจต้องเดินทางไปฮานอยหรือนครโฮจิมินห์

สถานทูตระบุว่าทั้งกระบวนการ ตั้งแต่ขอใบแจ้งความจนถึงเดินทางกลับไทย อาจใช้อย่างน้อย 3 ถึง 5 วันทำการ และช่วงที่มักต้องรอนานคือ Exit Visa ของ ตม. เวียดนาม จึงควรเตรียมเลื่อนเที่ยวบินช่วงต่อไป วางแผนเผื่อไว้หลายวันทำการ แล้วจัดโปรแกรมที่เหลือใหม่ตามวันที่ได้เอกสาร

ส่วนที่คนมองข้าม: เที่ยวบินภายในประเทศกลางทริป

ความเสี่ยงที่มักประเมินต่ำไปไม่ใช่เที่ยวบินกลับบ้าน แต่เป็นการเดินทางกลางทริป ในเวียดนาม ผู้โดยสารต่างชาติที่หนังสือเดินทางหายจะขึ้นเที่ยวบินภายในประเทศได้ด้วยหนังสือทางการทูตจากสถานทูตหรือสถานกงสุลของประเทศตน หรือหนังสือทางการจากหน่วยงานการต่างประเทศระดับจังหวัด (Sở Ngoại vụ) ที่ตำรวจในพื้นที่ที่ทำหายรับรอง หนังสือนี้ต้องยืนยันตัวตนและการทำหาย มีรูปถ่ายและตราประทับ และใช้ได้ 30 วันนับจากวันที่รับรอง ตามที่ Vietnam Airlines ระบุ สำหรับลูกค้าคนไทย หนังสือทางการทูตนี้หมายถึงหนังสือจากสถานทูตไทยหรือสถานกงสุลใหญ่ไทย จึงควรถามสถานทูตตั้งแต่วันที่ยื่นเรื่องว่าจะออกหนังสือสำหรับเที่ยวบินภายในประเทศให้หรือไม่ และถามสายการบินก่อนจองเที่ยวบินใหม่

ลองนึกถึงลูกค้าที่ทำหนังสือเดินทางหายบนเกาะ แล้วไปสนามบินโดยไม่มีหนังสือนี้ เขาอาจถูกปฏิเสธไม่ให้ขึ้นเครื่องกลับแผ่นดินใหญ่ ส่วนเรือเฟอร์รี ผู้ให้บริการบางรายอาจขอดูเอกสารแสดงตนเช่นกัน ควรตรวจสอบก่อนลูกค้าเดินทาง การรับมือจึงต้องดูเที่ยวบินและเรือทุกช่วงที่เหลือในโปรแกรมด้วย

ผู้ให้บริการภาคพื้นดินช่วยอะไรได้บ้าง

ขั้นตอนทางการเป็นเรื่องของลูกค้า ตำรวจ สถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ และ ตม. เวียดนาม ผู้ให้บริการภาคพื้นดินกำหนดเวลาของขั้นตอนเหล่านี้ไม่ได้ สิ่งที่ผู้ให้บริการช่วยได้คืองานภาคปฏิบัติ ซึ่งตกลงกันเป็นรายกรณี เช่น มีคนพาลูกค้าไปสถานีตำรวจ สถานทูต และสำนักงาน ตม. พร้อมช่วยแปลภาษา จองโรงแรม รถรับส่ง และเที่ยวบินภายในประเทศใหม่ตามวันที่เปลี่ยน รวมทั้งดูแลให้โปรแกรมของคนอื่นในกลุ่มเดินต่อไปได้

จะมีคนดูแลลูกค้าแยกจากกลุ่มได้หรือไม่ และใครเป็นผู้จ่ายคืนพัก รถ และค่าเปลี่ยนแปลงที่เพิ่มขึ้น ขึ้นกับโปรแกรมและสัญญา คุณจึงควรตกลงเรื่องนี้กับผู้ให้บริการภาคพื้นดินไว้ก่อนฤดูกาล สำหรับกรุ๊ปที่อยู่ระหว่างเดินทาง ผู้ติดต่อและลำดับการแจ้งเรื่องเมื่อเกิดเหตุอยู่ในเอกสารการจองของกรุ๊ปนั้น หากคุณกำลังเลือกพาร์ตเนอร์ภาคพื้นดิน อ่านวิธีที่เราทำงานกับเอเจนซีได้

Exit Visa: ขั้นตอนสุดท้ายก่อนกลับไทย

ตราประทับขาเข้าหรือวีซ่าเวียดนามอยู่ในเล่มที่หาย เอกสารเดินทางฉุกเฉินเพียงอย่างเดียวจึงยังใช้ออกจากเวียดนามไม่ได้ ลูกค้าต้องขอ Exit Visa จาก ตม. เวียดนาม โดยใช้ใบแจ้งความ เอกสารเดินทางฉุกเฉิน หนังสือรับรองจากสถานทูต และสำเนาการจองเที่ยวบิน ขั้นตอนนี้ใช้ราว 3 ถึง 5 วันทำการ และลูกค้าจะใช้เอกสารเดินทางฉุกเฉินออกจากเวียดนามกลับไทยได้เมื่อได้รับ Exit Visa แล้ว

ขั้นตอนนี้อาจนานกว่านั้นได้ สถานกงสุลใหญ่สิงคโปร์ ณ นครโฮจิมินห์ระบุไว้สำหรับชาวต่างชาติว่าอาจใช้เวลานานขึ้นเมื่ออยู่เกินช่วงพำนักแบบยกเว้นวีซ่า หรือเข้าเวียดนามทางด่านบก ส่วนสถานทูตสหรัฐฯ ประจำเวียดนามระบุว่า ตม. ท้องถิ่นอาจส่งเรื่องต่อไปยังสำนักงานกรมตรวจคนเข้าเมืองที่ฮานอยหรือนครโฮจิมินห์ ภาพรวมการเข้าประเทศอยู่ในข้อกำหนดการเข้าประเทศและวีซ่าของเรา แต่การออกจากเวียดนามด้วยเอกสารฉุกเฉินเป็นอีกกรณีหนึ่ง ต้องคอยติดตามทุกขั้นจนได้ Exit Visa อย่าคาดเอาเองว่าจะผ่าน

ลูกค้าต่างชาติที่ทำหนังสือเดินทางหายในไทย

ถ้าคุณดูแลลูกค้าต่างชาติในไทยด้วย ขั้นตอนสุดท้ายฝั่งไทยคือการประทับตราขาเข้าในเล่มใหม่ หลังสถานทูตของลูกค้าออกหนังสือเดินทางเล่มใหม่หรือเอกสารฉุกเฉินแล้ว ลูกค้าต้องยื่นเรื่องที่กองบังคับการตรวจคนเข้าเมือง 1 ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ อาคาร B กรุงเทพฯ พร้อมเอกสารเล่มใหม่ ใบแจ้งความ หนังสือจากสถานทูตถึงสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และข้อมูลการเดินทางเข้า คือวันที่เดินทางถึงและเที่ยวบินขาเข้า เจ้าหน้าที่จะตรวจบันทึกการเดินทางเข้าแล้วประทับตราในเล่มใหม่ ลูกค้าที่เคยขยายเวลาพำนักให้ยื่นที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่รับคำขอขยายเวลาครั้งล่าสุด

หน้าเว็บของรัฐไทยไม่ได้ระบุค่าธรรมเนียมหรือระยะเวลาของขั้นตอนนี้ จึงควรเผื่อเวลาไว้และยืนยันเป็นรายกรณี ไกด์ไปด้วยได้ แต่ผู้ยื่นคือตัวลูกค้า ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศไทย ตั้งแต่ 16 มกราคม 2024 ผู้โดยสารที่ไม่ใช่คนไทยต้องแสดงหนังสือเดินทางฉบับจริง หรือ UN Laissez-Passer หรือเอกสารเดินทางสำหรับผู้ลี้ภัย ตามมาตรการของสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทยที่ท่าอากาศยานไทยเผยแพร่ไว้ ก่อนจองใหม่จึงต้องถามสายการบินว่ายอมรับเอกสารใดหลังหนังสือเดินทางหาย

การป้องกัน: เช็กลิสต์ห้านาที

ส่งเช็กลิสต์นี้ให้ลูกค้าก่อนเดินทาง การเตรียมตัวไม่มีค่าใช้จ่าย แต่ช่วยลดความยุ่งยากได้มากถ้าหนังสือเดินทางหาย ถ่ายรูปหรือสแกนหน้าข้อมูลในหนังสือเดินทางและวีซ่าทุกใบ เก็บสำเนาไว้บนคลาวด์และสำเนากระดาษแยกจากตัวเล่ม จดวันที่เดินทางถึงและเลขเที่ยวบินขาเข้าไว้กับสำเนาหนังสือเดินทางและวีซ่า พกบัตรประจำตัวประชาชนไปด้วย และบันทึกช่องทางติดต่อสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงฮานอย และสถานกงสุลใหญ่ ณ นครโฮจิมินห์ไว้ สำเนาเล่มที่หายและบัตรประชาชนเป็นเอกสารที่สถานทูตขอ ถ้าเตรียมไว้ก่อนก็ไม่ต้องเสียเวลาหาในวันที่ไปยื่นเรื่อง ส่วนประกันการเดินทางที่ครอบคลุมการทำเอกสารทดแทนและการหยุดชะงักของทริป ควรยืนยันก่อนออกเดินทาง หากคุณกำลังวางโปรแกรมเวียดนาม หรือโปรแกรมที่รวมไทยกับเวียดนามให้ลูกค้า ส่งบรีฟมาให้เรา