Yi Peng 2026: lễ hội đèn của Chiang Mai qua từng đêm

Yi Peng 2026 ở Chiang Mai diễn ra từ thứ Hai 23 đến thứ Tư 25 tháng 11. Thứ Ba 24 tháng 11 là Loy Krathong, trăng tròn lúc 21 giờ 53; đoàn diễu hành krathong lớn diễn ra vào hôm sau, thứ Tư. Đèn trời được phép thả vào tối 24 và tối 25, từ 19 giờ đến 1 giờ sáng hôm sau, nhưng chỉ tại các điểm được cấp phép bên ngoài thành phố.

Chính điều kiện cuối cùng này chi phối cả chuyến đi. Phố cổ, khu ven sông và mọi khách sạn trong huyện Mueang Chiang Mai đều nằm trong vùng cấm thả đèn tuyệt đối, kể cả vào những đêm lễ hội. Vì thế Yi Peng diễn ra ở hai nơi. Trong thành phố, đó là lễ hội ánh sáng ngay trên mặt đất: đèn dầu đất nung, đèn lồng treo, krathong (hoa đăng của người Thái) thả trên sông Ping và đoàn xe hoa rực đèn. Còn bầu trời kín đèn, khung cảnh khiến khách muốn đặt chuyến đi, lại thuộc về các sự kiện bán vé ở những huyện ngoại thành như Mae On, San Sai và Doi Saket.

Sân bay quyết định phần còn lại. Năm 2025, cũng như năm 2023, sân bay Chiang Mai ngừng khai thác từ 19 giờ trong cả hai đêm thả đèn. Hãy cho đoàn hạ cánh sớm, bay rời Chiang Mai vào ngày 26, và chốt ngay từ bây giờ đêm nào dành cho thả đèn.

Ảnh bìa: Một đợt thả đèn trời quy mô lớn tại Lanna Dhutanga Sathan gần Mae Jo, ngoại ô Chiang Mai, năm 2011. Ảnh: Mark Fischer, CC BY-SA 2.0. Tất cả ảnh trong bài đều được chụp trước lễ hội năm 2026.

Lịch Yi Peng 2026

Chính quyền thành phố Chiang Mai đã công bố ba ngày lễ hội cùng với ngày diễu hành vào tháng 9, và cuộc họp do tỉnh trưởng chủ trì ngày 7 tháng 10 đã nhắc lại khung giờ thả đèn. Khi chúng tôi kiểm tra vào ngày 15 tháng 10, địa điểm, giờ bắt đầu và lộ trình diễu hành vẫn chưa được công bố. Năm ngoái, chương trình của thành phố được công bố gần ba tuần trước lễ hội, chi tiết đoàn diễu hành còn muộn hơn nữa, nên năm nay nhiều khả năng phải đến đầu tháng 11 mới có.

Loy Krathong không phải ngày nghỉ lễ. Ngày 24 là một thứ Ba làm việc bình thường.

Đèn lồng giấy thắp sáng ở Chiang Mai dịp Loy Krathong, tháng 11 năm 2015. Ảnh: Visions of Domino, CC BY 2.0.

Yi Peng là lễ gì

Yi Peng là đêm trăng tròn của tháng thứ hai theo lịch Lanna cổ ở miền Bắc Thái Lan: yi nghĩa là hai, peng nghĩa là trăng tròn. Tháng thứ hai của người Lanna trùng với tháng thứ mười hai theo lịch miền Trung Thái Lan, nên Yi Peng và Loy Krathong rơi vào cùng một đêm.

Những phong tục có từ lâu đời hơn thì gắn với ánh đèn thắp trên mặt đất và việc làm công đức ở chùa. Các chùa, và cả một số gia đình, dựng cổng rừng: những cổng chào kết từ thân chuối, cây mía và tàu dừa để đón Thái tử Vessantara, tiền thân của Đức Phật. Người ta thắp phang prathip, những ngọn đèn dầu nhỏ bằng đất nung, ở nhà và ở chùa, và treo đèn lồng giấy trong sân chùa. Các chùa tổ chức Tang Tham Luang, buổi thuyết giảng chuyện tiền thân Vessantara. Ở Wat Ket, buổi giảng trọn bộ từng kéo dài từ lúc mặt trời mọc ngày rằm đến tận nửa đêm, và người đến nghe giảng tin rằng ai nghe trọn bộ trong một ngày sẽ được tái sinh vào thời Đức Phật Di Lặc (Metteyya), vị Phật của tương lai.

Đèn đất nung trên bậc thềm chùa ở Chiang Mai, tháng 11 năm 2024. Ảnh: Leung Kwok Tung Ktleung, Pexels License. Các nhà sư ngồi giữa những ngọn nến dưới đèn lồng treo tại một ngôi chùa ở Chiang Mai, tháng 11 năm 2015. Ảnh: Deba Prasad Roy, CC0. Đèn lồng treo ở Chiang Mai vào ban ngày. Ảnh: Mandy H, Unsplash License.

Tục thả krathong thì đến miền Bắc muộn hơn, từ miền Trung Thái Lan. Lễ vật dâng sông của người Lanna là sapao, một chiếc thuyền buồm nhỏ do dân làng cùng làm ở chùa rồi chất lên đó lễ vật và đồ dùng trong nhà. Sapao được thả vào tối Yi Peng, và theo tục xưa, những gia đình nghèo chờ sẵn giữa sông để lấy những gì thuyền chở theo, như một hình thức bố thí.

Còn đèn trời có từ bao giờ thì mỗi người trả lời một kiểu. Một nghiên cứu của Đại học Chiang Mai về khu Wat Ket mô tả việc thả đèn trời là một biến tấu của địa phương, trong khi đơn vị tổ chức đêm thả đèn quy mô lớn của CAD ở Mae On gọi đó là truyền thống Lanna cổ xưa.

Trong thành phố: đèn, sông và đoàn diễu hành

Phần lớn hoạt động trong thành phố là miễn phí và có thể đi bộ để xem. Chương trình năm 2025 tập trung quanh cổng Tha Phae, đường Tha Phae, kênh Mae Kha và sông Ping, nơi thành phố dành riêng 17 bến cho việc thả krathong, có nhân viên an ninh túc trực. Vào đêm trước lễ hội năm đó, Hiệp hội Visit Lanna thắp cùng một lúc hàng chục nghìn ngọn đèn đất nung ở bốn góc tường thành phố cổ. Năm 2026, hoạt động này chưa có ngày công bố.

Tiết mục chính là đoàn diễu hành. Đêm cuối của lễ hội năm 2025, 31 xe hoa thắp đèn rời cổng Tha Phae lúc 18 giờ 30, đi dọc đường Tha Phae rồi rẽ vào đường Praisani, kết thúc trước trụ sở chính quyền thành phố. Năm 2024, đoàn xe rẽ ở đầu phía tây cầu Nawarat. Với năm 2026, mới chỉ có ngày được ấn định: thứ Tư 25 tháng 11.

Đừng dựa vào ảnh năm ngoái để hình dung diện mạo năm nay, và cũng đừng dùng chúng để chào khách. Lễ hội năm 2025 rơi vào thời gian để tang Hoàng Thái hậu Sirikit, nên thành phố giảm bớt trang trí, làm xe hoa giản dị hơn và bỏ các tiết mục biểu diễn vốn thường đi cùng đoàn diễu hành.

Một xe hoa trong đoàn diễu hành Loy Krathong ở Chiang Mai. Ảnh: Farida Tania, Unsplash License. Tấm biển của chính quyền thành phố Chiang Mai trong đoàn diễu hành. Ảnh: Farida Tania, Unsplash License. Khu trang trí Yi Peng của chính quyền thành phố. Ảnh: Farida Tania, Unsplash License. Một cây cầu ở Chiang Mai treo đèn lồng trong đêm Loy Krathong. Ảnh: Maurice Gerhardt, Unsplash License.

Phố cổ sẽ kín người. Báo Thai Post mô tả đám đông đêm Loy Krathong năm 2025 là đông nghẹt, và năm 2024, thành phố đã cảnh báo bãi đỗ xe ở trung tâm có thể không đủ chỗ. Hãy tính trước là xe chỉ đưa khách đi được một đoạn, quãng còn lại phải đi bộ.

Về chiếc krathong, hãy chọn loại làm từ thân và lá chuối. Năm 2025, Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan đã khuyến cáo không dùng krathong bằng xốp, nhựa hay bánh mì vì chúng gây ô nhiễm nguồn nước. Sau lễ hội năm 2024, đợt dọn dẹp trên sông Ping vớt lên 25 tấn krathong và rác.

Krathong làm từ lá trên sông Ping ở Chiang Mai, tháng 11 năm 2014. Ảnh: Jorge Láscar, CC BY 2.0. Đèn thắp ở Chiang Mai trong đêm Loy Krathong. Ảnh: Maurice Gerhardt, Unsplash License.

Được thả đèn trời ở đâu

Quy định có hai lớp. Lớp thứ nhất là giờ. Tỉnh chỉ cho thả đèn trời và bắn pháo hoa vào hai buổi tối, 24 và 25 tháng 11, từ 19 giờ đến 1 giờ sáng hôm sau, cộng thêm đèn khói, loại đèn bay lên nhờ khói, từ 10 giờ đến 12 giờ trưa ngày 24. Những khung giờ đó chỉ áp dụng ở nơi được phép thả đèn.

Lớp thứ hai là địa điểm. Quanh sân bay và dưới đường bay, thả đèn bị cấm vào mọi ngày trong năm. Theo thông báo của tỉnh năm 2025, vùng cấm này gồm toàn bộ hai huyện Mueang Chiang Mai và Hang Dong, cùng một phần các huyện Saraphi, San Sai, Mae Rim và San Pa Tong. Với năm 2026, tỉnh cho biết thông báo hiện hành vẫn được áp dụng. Bên ngoài vùng cấm, lần thả nào cũng cần giấy phép của văn phòng huyện, và năm 2025 hồ sơ phải nộp trước từ 15 đến 30 ngày, tùy khu vực.

Riêng trong thành phố, tháng 9 vừa qua văn phòng huyện Mueang đã đề nghị tuyệt đối không thả đèn, và đề nghị các khách sạn cảnh báo khách. Theo thông báo năm 2025, thả đèn không có giấy phép, hoặc thả trong vùng cấm, có thể bị phạt tới năm năm tù, phạt tiền tới 200.000 baht, hoặc cả hai; nếu đèn gây cháy, án tù có thể lên tới bảy năm. Một chiếc đèn thắp trên sân thượng khách sạn hay bên bờ sông trong thành phố chính là hành vi vi phạm này, nên hãy dặn khách từ trước chuyến đi.

Đèn rơi xuống gần sân bay lại là một mối nguy khác. Năm 2025, sân bay đã tăng số lượt kiểm tra đường băng từ sáu lên tám lượt mỗi ngày để dọn xác đèn.

Các đêm thả đèn bán vé

Những đêm thả đèn lớn là sự kiện tư nhân, tổ chức ở các huyện quanh thành phố và bán vé vào cửa. Hồ sơ xin phép năm 2025 cho thấy chúng nằm ở đâu: các điểm lớn nhất ở San Sai, Mae On và Doi Saket. Đến giữa tháng 10, đã có ba sự kiện năm 2026 công bố ngày và thông tin chi tiết.

Ngoài ba sự kiện trên, Lanna Dhutanga Sathan gần Mae Jo từng là một điểm thả đèn được cấp phép năm 2025, nhưng với năm 2026, chúng tôi chỉ thấy tên điểm này trên trang của các bên bán lại, chưa có thông tin nào từ đơn vị tổ chức.

Các bên bán vé của CAD công bố lịch trình đầy đủ nhất. Theo lịch đó, xe đưa đón rời Chiang Mai International Exhibition and Convention Centre từ 13 giờ, khách hai hạng vé cao nhất lên xe ở trung tâm thương mại MAYA, và đường đi mất khoảng 40 phút. Bữa tối lúc 18 giờ 30, đèn được thả đồng loạt lúc 20 giờ 15, và chương trình kết thúc lúc 20 giờ 45. Hạng vé nào cũng gồm hai chiếc đèn và một krathong; trong khu sự kiện, rượu bia và thuốc lá đều bị cấm.

Điều kiện vé phụ thuộc vào bên bán, và hiện có nhiều website cùng bán vé này. Một trang tự ghi vé của mình là "chính thức", coi mọi vé đã bán là không hoàn tiền, và cho trẻ từ 7 tuổi trở xuống vào miễn phí nếu ngồi trong lòng cha mẹ. Một trang khác hoàn 80% nếu hủy trước hơn hai tháng, 50% nếu hủy trước một đến hai tháng, và không hoàn gì từ ngày 25 tháng 10. Trang này cho trẻ từ 8 tuổi trở xuống vào miễn phí, và cứ mười vé thì có một hướng dẫn viên được vào miễn phí, dù không được vào khu ăn tối hay khu thả đèn. Ngày 15 tháng 10, trang thứ nhất báo mọi hạng vé đều đã hết. Anh chị nên đặt vé đúng họ tên từng khách, vì trang thứ hai cảnh báo giấy tờ tùy thân có thể bị đối chiếu với vé. Hãy lưu cả điều kiện của bên bán kèm hồ sơ đặt chỗ.

Chiếc đèn nào rồi cũng rơi xuống đâu đó. Đơn vị tổ chức CAD cho biết đèn của họ rơi trong phạm vi bốn đến năm cây số, và họ trả người đi nhặt 3 baht cho mỗi chiếc mang về.

Một chiếc đèn trời đang bay. Ảnh: sayan Nath, Unsplash License. Giữ đèn cho đến khi lửa đủ sức nâng đèn lên. Ảnh: Naro K, Pexels License. Đèn trời và pháo hoa tại một lễ hội ở Chiang Mai. Ảnh: Naro K, Pexels License.

Chuyến bay vào đêm thả đèn

Các chuyến bay buổi tối ngày 24 và 25 tháng 11 là những chuyến cần tránh. Khi chúng tôi kiểm tra, sân bay chưa công bố lịch bay năm 2026, và lịch năm ngoái đến ngày 31 tháng 10 mới có, tức chỉ năm ngày trước đêm thả đèn đầu tiên. Quy luật thì khá ổn định:

Với đoàn từ Việt Nam, hãy cho khách hạ cánh ngày 23 hoặc sớm trong ngày 24, rời Chiang Mai ngày 26, và chừa thời gian cho kẹt xe: năm 2025, sân bay đã cảnh báo đường quanh sân bay có thể đông xe vào các đêm lễ hội.

Khách sạn và thời tiết

Phòng được đặt từ sớm. Hai tuần trước lễ hội năm 2025, văn phòng Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) tại Chiang Mai cho biết lượng phòng đã đặt vào khoảng 91%. Dịp lễ hội năm 2024, Hội đồng Du lịch Chiang Mai cho biết 50.000 trong khoảng 60.000 phòng của thành phố đã được đặt.

Với một đoàn, vị trí khách sạn quyết định các buổi tối. Ở khách sạn trong phố cổ hoặc bên sông, khách có thể đi bộ tới những nơi thắp đèn, các bến thả krathong và đoàn diễu hành. Resort ngoài thành phố yên tĩnh hơn, nhưng đồng nghĩa với việc phải chạy xe vào trung tâm đúng những đêm đông nhất của lễ hội.

Tháng Mười Một ở Chiang Mai ban ngày ấm, về đêm dịu mát. Theo số liệu trung bình giai đoạn 1991 đến 2020 của Cục Khí tượng Thái Lan, nhiệt độ cao nhất trung bình là 30,8°C, thấp nhất trung bình 19,9°C, và lượng mưa 40,9 mm rơi trong khoảng bốn ngày. Không khí thường trong hơn nhiều so với mùa đốt nương từ tháng Hai đến tháng Tư, dù trạm đo vẫn ghi nhận trung bình gần tám ngày có khói mù trong tháng Mười Một.

Xếp lịch ba đêm lễ hội

Việc cần quyết sớm là đêm nào dành cho thả đèn, vì chuyến đi ra điểm thả chiếm trọn buổi chiều và buổi tối. Thả đèn đêm 24 là thả dưới trăng tròn; thả đêm 25 thì trùng với đoàn diễu hành. Chúng tôi nghiêng về phương án dành đêm 24 cho thả đèn và giữ đêm 25 cho thành phố.

Nếu đoàn nhất định muốn thả krathong trong thành phố dưới trăng tròn, hãy đổi hai đêm cho nhau và đi thả đèn vào đêm 25, chấp nhận bỏ lỡ đoàn diễu hành.

Hai cô gái hóa trang trên xe hoa trong đoàn diễu hành Loy Krathong ở Chiang Mai. Ảnh: Farida Tania, Unsplash License. Đèn trời sau một đợt thả. Ảnh: sayan Nath, Unsplash License.

Hành trình Khám phá miền Bắc Thái Lan của chúng tôi dành ba đêm cho Chiang Mai trước khi lên vùng đồi và Chiang Rai. Xếp ba đêm ấy vào các đêm 23 đến 25 tháng 11 thì lễ hội nằm trọn trong tuyến. Gửi brief cho chúng tôi kèm ngày đi, số khách và đêm quan trọng nhất với đoàn của anh chị, và chúng tôi có thể sắp xếp khách sạn, xe đưa đón và các buổi tối quanh đêm đó.

Ảnh đã được thay đổi kích thước, một số ảnh đã được cắt, và bố cục trang có thể cắt thêm. Mỗi ảnh và phần ảnh hiển thị sau khi cắt vẫn giữ giấy phép được liên kết trong chú thích.